ඇසිපිය නොහෙලා...

සෑම තත්පර කිහිපයකට සැරයක්ම අපි ඇසිපිය හෙලන්නෙමු.

එහිදී සෑම තත්පර 60කටම තත්පර 6ක් පමනම අප ඇස්වසා සිටී.  එහිදී හෞතිකව ඇස් වැසීයාමට අමතරව දෘෂ්ඨික තොරතුරු ලබාගැනීමද ඇසිපිය හෙලීමට 50ms පමන පෙරසිටම යටපත් කෙරේ. එය විශේෂයෙන්ම අපට ඇසිපිය හෙලිමට අසංවේදී වීමට උපකාරී වේ. නමුත් ඇසිපිය හෙලන අතරේ සිදුවන දේ අපට මඟහැරී යෑම සිදුවේ.

ඡායාරැව

මේ පිළිබඳව පර්යේෂණ කළ Tamami Nakano ඇතුළු පිරිස අපූරු දෙයක් නිරීක්ෂණය කළා.

එකම වීඩියෝ දසුන නැරඹු පිරිස අතර ඇසිපිය හේලීම අතිශයින්ම සමකාලීකෘත (synchronized) වූවා. ඇසිපිය හෙලීම දර්ශන අවසානය සමඟම බැඳී නොතිබූ අතර වැඩි අවධානයක් අනවශ්‍ය දර්ශන ඇතිවිට එය සිදුවිය. උදා: ක්‍රියාවලියක් අවසානයේ, ප්‍රධාන චරිතය රූප රාමුවේ නැතිවිට,
එසේම මසුන් පිහිනන දර්ශන වැනි දර්ශනයක් දකිනවිටදී හා ශබ්ද නඟා කථනයක් කරන විටදී, විවිධ පුද්ගලයන් අතර ඇසිපිය හේලීම සමකාලීකෘත වූ බවක් දක්නට නොලැබින.
මෙයින් ඔවුන් එලැඹි නිගමනය වුයේ, ඇසිපිය හේලීම අවධානය අවශ්‍ය කාර්ය්‍යක් සිදු කෙරෙන විට යටපත් කෙරෙන අතර, යම් කාර්ය්‍යක ආරම්භය හෝ අවසානය දන්නේනම් එයට පෙර හෝ පසු සිදුවීමට ප්‍රවනතාවයක් දක්වයි.

• Synchronization of spontaneous eyeblinks while viewing video stories
  

බෝතල් කළ ඊස්ට්‍රජන් නොමිලේ

plastic bottle Originally uploaded by RE3.org

ජලය සහ බීම වර්ග ඇසුරුම් කළ PET (polyethylene terephthalate) ප්ලාස්ටික් බෝතල් අප එදිනෙදා භාවිතයට අත්‍යාවශ්‍ය දෙයක්වී හමාරය. නමුත් නවතම පර්යේෂණ මඟින් පෙනී යන්නේ ඒවාද සෞඛ්‍යයට අහිතකර වියහැකි බවය. ජර්මානු විද්‍යාඥ Martin Wagner කළ පර්යේෂණ අනුව එම බෝතල් වල ඇසුරූ ජලයේ ඊස්ට්‍රජන් හෝමෝනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය දක්වන රසායන ද්‍රව්‍ය හඳූනාගැනීමට හැකිවිය. ඔවුන් එක් පර්යේෂණයකදී වීදුරැ සහ ප්ලාස්ටික් බෝතල් තුල වූ රෝපණ මාධ්‍යයක ඊස්ට්‍රජන් හෝමෝනයට අතිශයින් සංවේදී ගොළුබෙලි විශේෂයක් වගාකළා. ප්ලාස්ටික් බෝතල් තුල එම ගොළුබෙල්ලන්ගේ ප්‍රජනක හැකියාව වීදුරැ බෝතල් තුල වූ ගොළුබෙල්ලන්ට සාපේක්ෂව දෙගුණ වී ඇතිබව පෙනීගියා. නමුත් Wagner පවසනුයේ ප්ලාස්ටික් බෝතල් පිළිබඳව තවමත් නිගමනයන්ට එළඹීමට හදිසි නොවිය යුතු බවයි. >> Endocrine disruptors in bottled mineral water: total estrogenic burden and migration from plastic bottles

සොරුන්ගේ දෙවියා

Hermes ග්‍රීකපුරාණයට අනුව දෙවිවරුන්ගේ දුතයාය. ඔහු ගොපල්ලන්ගේ, මගීන්ගේ, කවීන්ගේ මෙන්ම සොරුන්ගේ සහ සොරුන් හා බොරු කියන්නන්ගේ කපටිකමට අධිපති දෙවියාද වේ. ඔහුගේ යෂ්ඨිය නාගයන් දෙදෙනකු වෙලීසිටින දන්ඩය.

බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සලකුණ සටහන සමඟ සබැඳේ

වෛද්‍ය විද්‍යවට අදිපති දෙවියා

වෛද්‍ය විද්‍යාවට අදාල ග්‍රීක දෙවියා Asclepiusය. වෛද්‍ය විද්‍යවට අදාල සුවවීමට අදිපති දෙවියා ඔහුය. ඔහු Apollo දෙවියාගේ සහ Thessalian රාජධානියේ රාජ කුමරිය වන Coronisගේ දරුවාය. මළ මිනිසුන්ට පණ ලබාදීම වෙනුවෙන් රන් ලබා ගැනීම නිසා උදහස් වු Zeus අකුණු පහරක් ගසා ඔහු මරාදැමුවේය. ඔහුගේ යෂ්ඨිය එක් නාගයකු වෙලීසිටින දන්ඩය.

බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සලකුණ සටහන සමඟ සබැඳේ

බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සලකුණ

බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා භාවිතා කරන සලකුණ ඔබට මතකද? විවිධ තැන්හී එය භාවිතාකර ඇති අයුරු පිරික්සූ විට ප්‍රධාන වශයෙන් සලකුණු දෙකක් භාවිතා කර ඇතිබව පෙනේ. මෙම සලකුණු දෙකම බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා භාවිතා කළ හැකිද? මෙයින් නිවැරදි සලකුණ වන්නේ වම් පසින් ඇති එක් නාගයකු වෙලීසිටින දන්ඩය. වැඩි විස්තර තවත් සටහනකින්

දෛනික ජල අවශ්‍යතාව -2

සාමාන්‍යයෙන් දිනකට ජලය වීදුරු 8ක් බීමට අවශ්‍ය බව ඔබ අසා ඇති. එය ශරීර සෞඛ්‍ය හොඳින් පවත්වාගැනීමට හේතුවනු ඇති බව සාමාන්‍ය මතයයි. නමුත් University of Pennsylvania හි විද්‍යඥයන් සොයාගෙන ඇත්තේ එවැනි මතයක් ප්‍රකාශ කිරීමට තරම් විද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැති බවයි. ජලය නොමැතිව දිනකිහිපයකට වඩා මිනිසාට සිටිය නොහැකිමුත් මෙ පිලිබඳව පර්යේෂණ සිදුවී ඇත්තේ බොහෝ අඩුවෙනි. එම පර්යේෂණවලින්ද සෞඛ්‍යයට සිදුවන යහගුණ හෙලිනොවේ. එබැවින් දැනට දිනකට අවශ්‍ය ජල ප්‍රමානය නොදනී!!!

නිර්වින්දනය-5

සෞෂුම්න නිර්වින්දනය ප්‍රචලිත කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ August Bier (1861-1949)ටය. ඔහු 1898දී රෝගීන් සයදෙනෙකුට නිර්වින්දනය ලබාදීමෙන් පසු තමාට සහ තම සගයා වන Dr. Hildebrandtටද සෞෂුම්න නිර්වින්දනය ලබාගත්තේය. එහිදී ප්‍රථමයෙන් Bierට, Hildebrandt විසින් නිර්වින්දනය ලබා දීමට උත්සාහ කළ අතර, එහිදී සෞෂුම්න අවකාශයට අවතීර්න වුවද උපකරණ නොගැලපීම නිසා ඔහුට නිර්වින්දනය ලබාගත නොහැකිවිය. ඉන් පසු Hildebrandtට,Bier විසින් නිර්වින්දනය ලබාදෙන ලදී

නිර්වින්දනය-4

Dr. Rudolph Matas

සෞෂුම්න නිර්වින්දනය යනු මස්තිෂ්ක-සුෂුම්නා තරලයට ඖෂධයක් ඇතුලු කිරීම මඟින් ශරීරයේ කොටසක් පමනක් නිර්වින්දනයට පත් කිරීමයි. මෙය මුලින්ම හඳුන්වාදෙනු ලැබුවේ 1888දී, Leonard Corning (1855-1923) විසිනි. එහිදී භාවිතා කළ ඖෂධය වූයේ කොකේන්ය. එය සිදුවුයේ අහම්බයකිනි. නමුත් ඊට දශකයකට පසු 1899දී , Dr. Rudolph Matas විසින් කලින් සැලසුම්කර සෞෂුම්න නිර්වින්දනය ලබා දෙනලදී.

නිර්වින්දනය-3

මම දවසක් හදිසියේම නුපුරුදු උපකරණයක් දැක්ක ශල්‍යාගාරයේදි. මඳක් සොයාබැලුවිට පෙනී ගියේ 1890දී පමන Curt Schimmelbusch හඳුන්වාදුන් Schimmelbusch Mask නම් උපකරණයයි. එය ඊතර මෙන්ම chloroform ද භාවිතයෙන් නිර්වින්දනය ලබා දීමට භාවිතා කර තිබේ.

නිර්වින්දනය-2

William Morton සතුන්ටද, තමාටමද ඊතර නිර්වින්දනය ලබා දී අත්හදා බැලුවේය. ඔහු, Baltimore College of Dental Surgeryහි ශිෂ්‍යයකු ලෙස සැලකුනද පරීක්ෂණ වලින් පෙනීගොස් ඇත්තේ ඔහු කිසිදු වෛද්‍ය හෝ දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාලයකට ඇතුලු වු බවට වාර්තා නොමැති බවයි. Morton ඊතර නිර්වින්දනය ප්‍රචලිත කිරීමට මෙන්ම එහි අයිතිය දිනාගැනීමටද තම කාලය මිඩංගු කිරීම නිසා 1868, ජූලි 15දින මිය යන විට බංකොලොත්භාවය ලබා සිටියේය.

නිර්වින්දනය-1

මුල්කාලයේ ශල්‍යකර්ම සිදුකලේ කිසිම නිර්වින්දනයකින් තොරවය. මේ ගැන අවධානය යොමුකල දන්ත වෛද්‍ය William Morton (1819 - 1868), ඊතර භාවිතයෙන් නිර්වින්දනය කිරීම Massachusetts General Hospitalහිදී 1846, ඔක්තෝබර් 16දින Edward Gilbert Abbott නර්වින්දනය කිරීමෙන් ඔප්පුකර පෙන්වූයේය.

වෛරයන් වෛරය නොසන් සිඳේ

Vanderbilt Universityහි කළ නවතම පර්යේෂණයකින් අනාවරණය වී ඇත්තේ කළහකාරී හැසිරීම්, Dopamine නමැති ස්නායුසන්නිවේදකය නිකුත්වීම උත්තේජනය කරන බවයි. Dopamine සංතෘප්තිය ඇතිකිරීමට හේතුවන ස්නායුසන්නිවේදකයකි. මෙම පර්යේෂණයේදී මීයන් ගේ කලහකාරී හැසිරීම් නිරීක්ෂණය කරන ලදී. මීයන් ගේ කලහකාරී හැසිරීම් Dopamine අනුග්‍රාහකය (receptor) අක්‍රීය කරන ඖෂධයකින් අඩුකරන බවද නිරීක්ෂණය කරන ලදී. Aggression Is Its Own Reward

නියඟලා-2

නියඟලා ශාකයේ ඇති විෂ වන්නේ Colchicineය. එය ඇල්කලොයිඩයකි. එහි මාරාන්තික විෂ මාත්‍රාව වෙනස් විය හැක. විෂවීමේ ලක්ෂණ පැය 6 -12කට පසු ඇතිවේ. එම ලක්ෂණ නම්, උදර වේදනාව ඔක්කාරය/ වමනය පාචනය ලේ ගැලීම් වලිප්පුව (Convulsion)/ අධිමුර්ඡාව (coma) වහාම රෝගලක්ෂණ සමනය කිරීමට ප්‍රතිකාර කළ යුතුය මෙය Gout, Familial Mediterranean Fever වැනි රෝග කිහිපයකට ඖෂධයක් ලෙසද භාවිතා කෙරේ

දෛනික ජල අවශ්‍යතාව -1

සෞඛ්‍යමත්ව සිටීමට අප දිනකට ජලය කොපමන ප්‍රමානයක් පානය කල යුතුද?

කරුණාකර ඔබේ පිළිතුර pollඑකේ ලබා දෙන්න. පිළිතුර පසුව...

තරබාරුවේ විශම චක්‍රය

උදරයේ මේදය ඔබ තවතවත් කුසගිනි කිරීමෙන් එය විශම චක්‍රයක් ලෙස තවතවත් තරබාරුවීමට හේතුවිය හැකි බව University of Western Ontarioහි සිදුකල පර්යේෂණයකින් සොයාගැනේ. මෙයට හේතුවනුයේ Neuropeptide Y නමැති හෝමෝනයයි. මොලයෙ පමනක් නිපදවෙතැයි සිතා සිටි මෙය, උදරයේ මේද සෛලවලින්ද නිපදවන බව සොයාගැනේ. උදරයේ මේද සෛල ගුණනය නොවුනද, Neuropeptide Y මඟින් මේද සෛලවල පූර්වග (Precursor) සෛල ගුණනය උත්තේජනය කරයි.

ප්‍රතිපූතිකරණය-4

Semmelweis ඔහුගේ සොයා ගැනීම පොතක් "The aetiology, understanding and prevention of childbed fever" (Die Ätiologie, der Begriff und die Prophylaxis des Kindbettfiebers) වශයෙන් 1861දී පලකළේය. එය හංහංගේරියානු රජය පිළිගත්තද, Viennaහී වෛද්‍යවරුන්ගේ විවේචනයට බොහෝ සේ ලක්විය. Viennese Medical Journalහි කතුවැකියේ "ක්ලෝරිනීකෘත හුණු ද්‍රාවනයකින් දෑත් සේදිමේ විකාරය නැවැත්විය යුතුයැ"යි සඳහන් විය. 1865දී මානසික රෝහලකදී මහු මරණයට පත්විය. එක් මහාචාර්යවරයකු හා ඔහුගේ ගෝලබාල පරපුර නිසා වලැක්විය හැකිව තිබු මරණ රාශියක් නිරපරාදේ සිදුවිය. වටිනා සොයාගැනීමක් තවත් වසර 20කින් පමාවිය

ප්‍රතිපූතිකරණය-3

මෙම නිරීක්ෂණ වලින් පසු ඔහු නීති කිහිපයක් පැනවූයේය.

• සියලු දෙනා රෝගීන් පරීක්ෂාවට ප්‍රථම ක්ලෝරිනීකෘත හුණු ද්‍රාවනයකින් දෑත් සේදිය යුතුය
• සියලු උපකරණ ක්ලෝරිනීකෘත හුණු ද්‍රාවනයකින් සේදිය යුතුය

මරණ අනුපාතිකය ඉක්මනින්ම 2%ට අඬුවිය. Semmelweisට මෙම සොයාගැනීම ඉහල නිලධාරීනට දැන්වීමට තරම් අවශ්‍යතාවයක්ද නොතිබින. නමුත් පසුව මේ ගැන දැනගත් මහාචාර්ය Klein ඔහු සේවයෙන් පහ කළේය. මතු සබැඳි...

ප්‍රතිපූතිකරණය-2

Ignaz Philipp Semmelweis, Viennaහි Lying-in රෝහලේ සේවය කරද්දී ඔහු නිරීක්ෂණය කළේ,

• ඔහුගේ ඒකකයේ අනුප්‍රසූතික උණ (Puerperal fever) නිසා වන නවජසූති (neonatal) මරණ අනුපාතිකය 13% වන අතර එම රෝහලේම අනෙක් ඒකකයේ එය 2% පමණි.
• ඔහුගේ ඒකකයේ දරුප්‍රසුති සිදුකළේ වෛද්‍යවරුන් හා වෛද්‍යසිසුන් වන අතර අනෙක් ඒකකයේ වින්නඹුවරියන් විසිනි.
• වෛද්‍යසිසුන් ශවපරීකෂණ (autopsies) කිරීමෙන් අනතුරුව දරුප්‍රසූති සඳහා සහභාගීවන බව.
• ඔහුගේ සගයකු වන Jakob Kolletschka පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයකදී සිදුවු කැපීම් තුවාලයකින් මියගියේ ඉහත මරණ වලට සමාන රෝග ලක්ෂණ සහිතවය.
• වීදියේ සිදුවු දරු ප්‍රසූති වල අනුප්‍රසූතික උණ ප්‍රතිශතය ඔහුගේ ඒකකයේ අගය සමඟ සැසඳෙන බව

මතු සබැඳි...

ප්‍රතිපූතිකරණය-1

ප්‍රතිපූතිකරණය සොයාගත්තේ කවුද? Joseph Lister? Joseph Lister, 1967 දී පමන එය විස්තර කලද, එයට වසර 20ට ප්‍රථම Ignaz Philipp Semmelweis (July 1, 1818 - August 13, 1865) විසින්ද ප්‍රතිපූතිකරණය සොයාගෙන තිබුනි. ඔහු Viennaහි Lying-in රෝහලේ , ප්‍රසවවේදී මහාචාර්ය Klein යටතේ සේවය කලේය. මතු සබැඳි...

රොබෝ වෛද්‍යවරයා

රොබෝ ද්‍යවරයකුගෙන් ප්‍රතිකාර ගැනීමට සිදුවන කාලය වැඩි දුරක නොවන බව පෙනේ. මෙහි සිටින uBOT-5 නමැති රොබෝ යන්ත්‍රය වෙද නලාවක් භාවිතයට, කුඩා යමක් උසුලා ගැනීමට,වැටී ඇති පුද්ගලයකු හඳුනා ගැනීමට මෙන්ම හදිසි ඇමතුම් අංකයකට දුරකතන ඇමතුමක් දීමට තරම් හැකියාවකින් යුක්තයි. දැනට $65,000 පමන වන මෙය, ඉදිරියේදී මිල අඩු වනු ඇතැයි සැලකේ.